Almanya
İtalya
Bosna Hersek
Slovenya
Macaristan
Avusturya2025’te büyümenin güçlü seyrini sürdürmesi
2025 yılında büyümenin, euro bölgesi ortalamasını aşarak güçlü seyrini sürdürmesi beklenmektedir. Bu büyüme, hem Schengen bölgesine yakın zamanda katılım hem de 2023'te euro'ya geçişin yanı sıra, AB fonlarının devam eden kullanımıyla (2021-2026 için 10 milyar avro, GSYİH'nin yaklaşık %12'si; bunun sadece %30'u kullanılmıştır) desteklenecektir. Özel tüketim, güçlü işgücü piyasasının desteğiyle önemli bir büyüme itici gücü olmaya devam etmelidir (işsizlik oranı Kasım 2024’te %5 seviyesindeydi). Yavaşlayan enflasyon hanehalkının satın alma gücünü güçlendirse de, yıl başında enerji fiyatlarında beklenen artış, reel gelirlerin büyümesini sınırlayabilir. Turizm (GSYİH’nin %25’i), özellikle Hırvatistan Havayolları’nın sekiz yeni uluslararası güzergâh açmasıyla hava ulaşım bağlantılarının genişlemesi sayesinde güçlenmeye devam edecektir. 2025 için benimsenen maliye politikası, büyümeyi canlandırmak ve sosyal ve demografik politikaları güçlendirmek amacıyla harcamalarda %10,2’lik bir artışa dayanan, kararlı bir şekilde genişlemeci bir nitelik taşıyacaktır. Öte yandan, Avrupa para politikası gevşeme eğiliminde olsa da, bunun ekonomik faaliyet üzerindeki etkisinin ancak 2026’dan itibaren tam olarak hissedilmesi beklenmektedir.
Büyüme, özellikle turizm komplekslerinin inşası, ulaşım altyapısı, enerji çeşitlendirme ve otomotiv parçaları üretimi alanlarındaki yatırımlarla da desteklenecektir. Hırvatistan, demiryolu ağının yarısını modernize etmek için on yıl boyunca 6 milyar avro yatırım yapmayı planlamaktadır. Bu büyük ölçekli proje, erişilebilirliği artırarak ve daha sürdürülebilir ulaşımı teşvik ederek ekonomiyi canlandıracaktır. İmalat sektöründeki toparlanma (GSYİH’nin %20’si), Zagreb yakınlarındaki Kerestinec’te yer alan Rimac Kampüsü projesi sayesinde ivme kazanacaktır. Rimac Automobili’nin 300 milyon avroluk yatırımı, 2.500 kişiye istihdam sağlayacak büyük bir elektrikli otomobil geliştirme ve üretim kompleksi oluşturacaktır. BMW ile yüksek voltajlı piller konusunda kurulan ortaklık, önümüzdeki yıllarda son teknoloji elektrikli otomotiv endüstrisindeki güçlü potansiyeli ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, ülke olumsuz demografik gelişmeler ve Ar-Ge yatırımlarının düşük seviyede olması gibi sorunlarla karşı karşıyadır; bu durum, ülkenin uzun vadeli büyüme beklentilerini tehlikeye atabilir.
Sosyal harcamalar ve kamu yatırımları, bütçe açığını genişletiyor
2023 yılında kaydedilen mütevazı bir bütçe açığının ardından, kamu maliyesinin 2024-2025 döneminde, esas olarak artan kamu yatırımları, sosyal harcamalar ve kamu sektörü maaş reformunun uygulanması nedeniyle kötüleşmeye devam etmesi beklenmektedir. Bu yaklaşıma rağmen, kamu borcu, güçlü büyüme ve Avrupa fonlarının optimal kullanımı sayesinde düşüş eğilimini sürdürmelidir. Hükümet, enerji sübvansiyonlarının kademeli olarak kaldırılması ve genç çalışanlar için sağlık katkı paylarının yeniden yürürlüğe konması yoluyla 2025 yılından itibaren mali konsolidasyon tedbirlerini başlatmayı planlamaktadır.
Cari işlemler dengesi dengeye yakın seviyelerde kalmalıdır. Cari işlemler dengesinin yapısı, turizm gelirleri sayesinde hizmetler alanında kaydedilen güçlü fazla ile dengelenen önemli ve kronik bir ticaret açığını ortaya koymaktadır. Başta Avrupa Birliği’nden gelen doğrudan yabancı yatırımlar (DYY), dış finansmanın temel dayanaklarından biri olmaya devam etmekte olup, bu yatırımlar özellikle finansal hizmetler (%25), imalat (%18) ve gayrimenkul (%17) sektörlerinde yoğunlaşmaktadır. Ülke, 2025 yılında ABD’nin Avrupa ihracatına uygulayacağı olası gümrük vergisi artışına karşı diğer AB ülkelerine kıyasla daha az savunmasızdır. Bunun nedeni, ABD’ye yönelik mal ihracatının payının düşük olması ve hizmet sektörünün büyümedeki payının sanayi sektöründen çok daha fazla olmasıdır. 2023 yılında Euro Bölgesi’ne katıldığından beri Hırvatistan, ECB’nin ortak döviz rezervlerine erişim imkânından yararlanmış ve bu da ülkenin finansman kapasitesini önemli ölçüde güçlendirmiştir.
Gergin yerel siyasi ortam
Nisan 2024'te yapılan parlamento seçimlerinde, Başbakan Andrej Plenkovi? liderliğindeki merkez sağ muhafazakar Hırvat Demokratik Birliği (HDZ) partisi, küçük bir sandalye kaybına rağmen (151 sandalyelik mecliste önceki 66 sandalyeye kıyasla 61 sandalye) hakim konumunu korumuştur. HDZ, Plenkovi?’nin üçüncü bir dönem iktidarda kalmasını sağlamak için aşırı sağcı Vatansever Hareket (14 sandalye) ile koalisyon kurarken, merkez sol muhalefet ise yüksek seçmen katılımı ortamında oylarını artırdı. 12 Ocak 2025 tarihinde, oyların %75’ini alarak Cumhuriyet Başkanı olarak ezici bir çoğunlukla yeniden seçilen Zoran Milanovi? ile siyasi ortam gerginliğini sürdürecektir. Bu ezici zafer, ülkenin kutuplaşmasının ve AB ile NATO’ya karşı eleştirel, popülist ve milliyetçi tutumlar sergileyen Sosyal Demokrat Parti’den Milanovi? ile kararlı bir şekilde Avrupa yanlısı olan Plenkovi? arasındaki karmaşık bir arada yaşama durumunun bir göstergesidir. Bununla birlikte, Cumhurbaşkanı’nın rolü sınırlı kalmaya devam etmekte ve daha çok törensel bir işlevi yerine yürütme işlevinden öte bir nitelik taşımaktadır. İdeolojik farklılıkları, özellikle dış politika ve Ukrayna’ya verilen destek konularında, sık sık kamuoyu önünde yaşanan anlaşmazlıklarda kendini göstermektedir. Parlamento’nun erken feshedilmemesi durumunda, bir sonraki genel seçimler 2028 yılında yapılacaktır.
Sosyal alanda ise ülke, hızla yaşlanan nüfus ve vasıflı gençlerin önemli ölçüde göç etmesi nedeniyle büyük demografik zorluklarla karşı karşıyadır. Hükümet, aile yardımlarının iki katına çıkarılması da dahil olmak üzere doğum oranlarını artırmaya yönelik önlemler açıkladı. Dış politika açısından Hırvatistan, başta Piran Körfezi konusunda Slovenya ve Tuna Nehri boyunca uzanan sınır konusunda Sırbistan olmak üzere, birkaç komşusuyla sınır anlaşmazlıkları yaşamaktadır. Ülke, Ukrayna’ya destek verme konusunda da bölünmüş durumdadır; Cumhurbaşkanı Milanovi? kısa süre önce, Hırvatistan’ın NATO’nun Ukrayna için düzenlediği eğitim misyonuna katılımına izin vermeyi reddetmiştir.