Honduras

ABD ekonomisine bağlı ılımlı büyüme

2025 yılında büyüme, özel tüketimdeki artışın (GSYİH’nin %83’ü) etkisiyle ılımlı bir şekilde hızlandı; bu artış, yurtdışındaki vatandaşların gönderdiği havalelerin (yıllık %27 artışla) 12,2 milyar ABD dolarına, yani GSYİH’nin %31’ine ulaşmasından kaynaklandı. Bu konjonktürel artış, 2025 yılında 70.000 Honduraslı göçmen için Geçici Koruma Statüsü’nün (TPS) kaldırılmasının ardından ABD’nin göçmenlik politikasını sıkılaştırması ve 1 Ocak 2026’da ABD’den yapılan havalelere %1’lik bir verginin yürürlüğe girmesiyle açıklanabilir. Bu önlemlerin uygulanacağı beklentisi, yurtdışında yaşayan vatandaşların yıl sonunda para transferlerini artırmasına neden olmuştur. Sektörler açısından bakıldığında, hizmetler sektörü özellikle dinamik bir seyir izlemiş ve bu dinamizm finans, sigorta ve gayrimenkul sektörleri tarafından desteklenmiştir. Zor günler geçiren elektrik sektöründeki nispi istikrar da ekonomik faaliyete olumlu katkı sağlamıştır. Yurtdışında yaşayanların para transferlerindeki azalmanın ardından satın alma gücünde yaşanacak düşüş nedeniyle, 2026 yılında büyümenin hafifçe yavaşlaması beklenmektedir.

Tüketim, şu anda Honduras Merkez Bankası’nın (BCH) %4,0 ± 1,0 puanlık hedef aralığı içinde seyreden düşük enflasyondan yararlanmaktadır. BCH, 2024 sonundan bu yana %5,75 olarak belirlenen ana faiz oranını 2026 yılı boyunca 25 ila 50 baz puan düşürebilir. Dolarla olan kademeli sabit kur uygulamasına gelince, BCH 2025 yılında dalgalanma aralığını genişleterek, ihracat rekabet gücünü desteklemek ve döviz rezervlerini korumak amacıyla lempira’nın değer kaybetmesine izin vermiştir. 2026 yılında da bu politikayı sürdürmesi, ancak dalgalanmayı sınırlamaya özen göstermesi beklenmektedir.

Yeni cumhurbaşkanının liberal ekonomi politikası planları, yabancı özel yatırımlar üzerinde olumlu bir etki yaratabilir. Bu durum, girişimcilik için daha elverişli koşullar yaratacağını göstermekte ve önceki yönetim döneminde yaşanan kamulaştırma sürecine, özellikle de Mayıs 2024’te özel elektrik şirketi BELCO’nun devlet kuruluşu Empresa Nacional de Energía Eléctrica (ENEE) tarafından devralınmasına son vermesi beklenmektedir. Buna ek olarak, Honduras, Kongre’nin 2022’de İstihdam ve Ekonomik Kalkınma Bölgeleri’ni (ZEDE) kaldırmasının ardından, bu bölgelerin statüsünü belirsizliğe sürüklemesi nedeniyle şu anda Próspera serbest ticaret bölgesindeki yatırımcılarla ICSID davalarıyla uğraşmaktadır. Ülke daha sonra 2024 yılında ICSID’den çekilmiştir. Yeni cumhurbaşkanının programını kamu harcamalarının azaltılmasına odaklamış olması nedeniyle, enerji altyapısı ve sağlık sektörüne yoğunlaşan kamu yatırımlarının, Kongre’nin bütçeyi onaylamasına bağlı olarak, 2026 yılında reel olarak GSYİH’nin %4’ü seviyesinde istikrarlı kalması beklenmektedir. Şu anda müzakereleri devam eden Çin ile ortaklaşa yürütülecek 525 milyon ABD doları tutarındaki hidroelektrik yatırım projesinin imzalanması da yeni yönetim tarafından sorgulanabilir.

Dış hesaplarda geçici iyileşme

Cari hesap, 2025 yılında, öncelikle yurtdışında yaşayan vatandaşların gönderdiği havalelerdeki olağanüstü artışın desteğiyle belirgin bir şekilde güçlendi. Bunun, 2021 yılından bu yana ilk kez hafifçe pozitif bir denge sağlaması beklenirken, yapısal ticaret açığı nedeniyle 2026 yılında tekrar açık vermeye başlaması öngörülüyor. Mal ticareti açığı, yüksek fiyatların tetiklediği kahve ihracatındaki patlamanın desteğiyle (2024’e kıyasla %192 artış) GSYİH’nin %20’sine kadar (2024’teki %23’ten) sadece marjinal bir oranda daralmıştır; ancak bu durum, canlı tüketimle bağlantılı güçlü ithalat artışı tarafından kısmen dengelenmiştir. Bu olumlu eğilim, düşük enerji fiyatlarının da desteğiyle (enerji, mal ithalatının yaklaşık %13’ünü oluşturmaktadır) 2026 yılında da devam edecektir. Tarım ürünleri (kahve, muz, karides ve palmiye yağı) ihracatının da 2026 yılında iyileşmesi beklenmektedir; zira ABD’deki büyüme, başlangıçtaki tahminlere kıyasla daha dayanıklı görünse de, sektör hava koşullarına bağlı risklere maruz kalmaya devam etmektedir. Honduras’ın ihracatının yaklaşık %50’sini emen ABD pazarının sağlamlığı, iki yıllık durgunluğun ardından toplam ihracatın yaklaşık %44’ünü oluşturan maquiladora fabrikalarındaki tekstil üretimini de artırabilir. Eşi görülmemiş cari fazla, BCH’nin döviz rezervlerinin artmasına yol açmış ve Ocak 2026 itibarıyla bu rezervler, 6,2 aylık ithalatı karşılayacak düzeye ulaşmıştır (Eylül 2024’te bu rakam 4,3 aydı).

Vergi gelirlerinin ihracata karşı düşük esnekliği, sosyal harcamalardaki sınırlı artışı telafi edemediğinden, kamu açığı 2025 yılında hafifçe genişlemiştir. Bununla birlikte, kamu açığı GSYİH’nin %-1,5’i olan IMF hedefi ile uyumlu seyrini sürdürmektedir. Kamu yatırımlarındaki durgunluk ve sosyal harcamalarda muhtemel bir düşüş nedeniyle, açığın 2026 yılında kısmen telafi edilmesi beklenmektedir. Özellikle ihracatçı şirketlerin kullandığı girdileri gümrük vergilerinden muaf tutan bir mekanizma olan geçici ithalat rejimi (RIT) gibi bazı avantajlı vergi statülerinin süresinin dolması, bu statüler yenilenmezse gelirlerde artışa yol açabilir. Bununla birlikte, vergi tabanının genişletilmesini ve kamu harcamalarının daha sıkı denetlenmesini öngören ve muhafazakar kesimlerin karşı çıktığı sözde “vergi adaleti” tasarısının rafa kaldırılması muhtemeldir. Mali konsolidasyon, Ağustos 2023’te IMF ile imzalanan ve toplam 822 milyon ABD doları tutarındaki Genişletilmiş Kredi Kolaylığı ile Genişletilmiş Kredi Mekanizması tarafından finanse edilen üç yıllık programın bir parçasıdır; bu tutarın 485 milyon ABD doları, Nisan 2025 itibarıyla ödenmiştir. Son olarak, kamu borç oranı 2025 yılında daralmıştır ve bu eğilimin 2026 yılında da devam etmesi beklenmektedir. Dış kamu borcu, toplam kamu borcunun %52’sini oluşturmaktadır; bunun %66’sı, faiz oranları, vade ve yeniden yapılandırma seçeneklerini içeren tercihli koşullar altında çok taraflı ortaklar, özellikle de IBRD tarafından tutulmaktadır. Bu dış kamu borcu, toplam dış borcun %67’sini temsil ederken, geri kalan kısım maquiladoras ile ilişkili yükümlülüklere karşılık gelmektedir.

Tartışmalı genel seçimler ülkeyi siyasi belirsizliğe sürükledi

30 Kasım 2025’te yapılan cumhurbaşkanlığı seçimi özellikle gergin geçti ve sonuçların açıklanması birkaç hafta ertelendi. Nasry Asfura, muhafazakar Ulusal Parti (PNH) adayı, 24 Aralık’ta %40,26 oy oranıyla kazanan ilan edildi; %39,55 oy alan başlıca rakibi ve favori aday olan merkez sağ Liberal Parti’den (PLH) eski Başkan Yardımcısı Salvador Nasralla’yı az farkla mağlup etti. Her iki aday da, 2021’de Xiomara Castro’nun seçilmesinden bu yana cumhurbaşkanlığını elinde tutan sol kanat Özgürlük ve Yeniden Kuruluş Partisi’nin (Libre) adayı Rixi Moncada’nın oldukça önünde yer aldı. Seçim, Nasry Asfura’yı resmi olarak destekleyen ve 2024 yılında bir ABD mahkemesi tarafından uyuşturucu kaçakçılığı suçundan 45 yıl hapis cezasına çarptırılan, uzun süredir PNH lideri olan eski Cumhurbaşkanı Juan Orlando Hernández’i (2014–2022) affeden ABD Başkanı Donald Trump’ın müdahalesiyle damgalandı. Görev süresi sona eren cumhurbaşkanı ve Nasralla, ABD’nin müdahalesi olarak nitelendirdikleri durumu kınadılar, seçim sonuçlarına itiraz ettiler ve yeniden sayım talep ettiler. Ulusal Seçim Konseyi (CNE), bu talebi yasadışı olduğu gerekçesiyle reddetti ve Asfura’nın zaferi resmen onaylandı. Asfura, 27 Ocak’ta yemin etti. Aynı gün yapılan parlamento seçimlerinde PNH, Kongre’deki 128 sandalyenin 49’unu alarak nispi çoğunluğu elde etti; onu PLH (41 sandalye) ve Libre (34 sandalye) izledi. Devam eden müzakereler, PNH ile PLH arasında bir koalisyon kurulacağına işaret ediyor; bu koalisyon, birlikte mutlak çoğunluğu sağlayacaktır. Yeni hükümet, seçilmiş cumhurbaşkanının Merkez Bölge belediye başkanı olarak görev yaptığı dönemde kamu fonlarını zimmetine geçirdiği yönündeki ısrarlı suçlamaların gölgesinde, siyasi gerginliğin tırmandığı bir ortamda direnen yargı ile de başa çıkmak zorunda kalacak. Ülke ayrıca Kasım 2022’den bu yana olağanüstü hal altında bulunuyor ve yüksek düzeyde bir güvensizlikle karşı karşıya olmaya devam ediyor. 2025’te %11’lik bir düşüşe rağmen, Honduras’ın cinayet oranı Orta Amerika’da en yüksek seviyede kalmaya devam ediyor. Bu sorun, yolsuzlukla birlikte, seçmenlerin muhtemelen Salvador modelinden esinlenerek sağa kaymasının ardındaki belirleyici faktörlerden biri olmuş görünüyor.

Uluslararası arenada, Nasry Asfura’nın seçilmesinin, yurtdışı havalelerinin ana kaynağı olan ABD ile yakınlaşmaya yol açması bekleniyor. Yeni Honduras cumhurbaşkanı, İsrail ile diplomatik ilişkilerin yeniden kurulacağına ve su ile tarım alanlarında ikili işbirliğinin canlandırılacağına dair imalarda bulundu. Ayrıca, 2023 yılında kesilen Tayvan ile diplomatik ilişkilerin yeniden kurulmasını da sağlayabilir. Şu anda müzakere aşamasında olan ve başlangıçta 2025 için planlanan Çin ile serbest ticaret anlaşması ertelenebilir. Yasadışı göç ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede Washington ile işbirliğinin de güçlendirilmesi muhtemeldir. Ticaret konularında görüşmeler başlamış olup, bu görüşmeler ABD gümrük vergilerinin aşağı yönlü revize edilmesine yol açabilir. Bununla birlikte, Honduras, ABD’nin daha sıkı bir göçmenlik politikasına karşı savunmasız kalmaya devam etmektedir.

Son güncelleme: Ocak 2026