#Uzman Tavsiyeleri

Yaptırımlar, dolandırıcılık ve itibar riskleri: Ticari ve uyum risklerini yönetmek için Veri ve Yapay Zekâ nasıl kullanılır?

Uygulanan bir yaptırım, hissedarlık yapısındaki bir değişiklik veya jeopolitik gerilimlerin tırmanması... Güvenilir bir iş ortağı bir gecede yüksek riskli bir ticari ilişkiye dönüşebilir. Her zamankinden daha karmaşık ve hızlı değişen bir yapıya sahip olan uyum riskleri artık birçok farklı ve çoğu zaman görünmeyen kaynaktan besleniyor. Yaptırımlar, itibar riskleri, sahiplik ilişkileri, soruşturmalar ve olumsuz medya haberleri gibi sinyaller hızla değişiyor ve finansal verilerin çok ötesine geçiyor. Uzmanlarımız, iş süreçlerinizi yavaşlatmadan iş ortaklarınızı nasıl etkin şekilde takip edebileceğinizi açıklıyor.

Uyum riski: Hızlanmanın ötesinde bir paradigma değişimi

Jeopolitik gerilimlerin, yaptırımların, dolandırıcılık vakalarının ve itibar risklerinin arttığı ve şirketlerin faaliyetlerini bir gecede etkileyebildiği günümüz dünyasında, uyum riski artık şirketlerin faaliyetleri üzerinde doğrudan ve giderek daha hızlı bir etkiye sahip. 

Günümüzde bir uyum ihlalinin maliyeti yalnızca para cezaları, dondurulan ödemeler veya iptal edilen sözleşmelerle sınırlı değil. İtibar kaybı; şirket ağırlıklı olarak iç pazarda faaliyet gösterse dahi müşteriler, bankalar ve iş ortakları nezdinde kalıcı güven sorunlarına yol açabiliyor.

Eskiden yalnızca hukuk veya risk ekiplerinin operasyonel bir sorumluluğu olarak görülen uyum süreçleri artık sadece bir kontrol mekanizması olmaktan çıktı. Uyum yönetimi, ticari risk yönetimi ve stratejik karar alma süreçlerinin merkezine yerleşmiş durumda.

Bir şirket için müşterilerini, iş ortaklarını ve tedarikçilerini doğru değerlendirebilmek artık kritik bir stratejik öncelik haline geldi. Coface ve Les Echos Études tarafından hazırlanan Data & AI Barometer 2026 araştırmasına göre, ankete katılan 900 üst düzey yöneticinin %41'i için veri güvenliği ve mevzuata uyum en önemli endişe başlığı olarak öne çıkıyor. Bu oran, yatırımın geri dönüşü konusundaki belirsizlik (%24) gibi faktörlerin oldukça üzerinde bulunuyor.

Bunun nedeni oldukça açık: LSEG Global Sanctions Index verilerine göre yaptırım uygulanan kişi sayısı 2017'den bu yana %446 arttı ve özellikle Ukrayna savaşı sonrasında bu artış önemli ölçüde hızlandı.

Hürmüz Boğazı, Rusya-Ukrayna savaşı, ABD-Çin rekabeti... Jeopolitik risk artık uzak bir tehdit olmaktan çıktı ve yalnızca birkaç gün içinde dünyanın başka bölgelerindeki tedarik zincirlerini etkileyebiliyor.

Yeni yaptırımlar, ortaklık yapılarındaki değişiklikler, belirli bir ülkeye veya sektöre maruz kalma durumu ya da ihracat kontrolleri nedeniyle güvenilir görünen bir müşteri veya tedarikçi aniden yüksek riskli bir iş ortağına dönüşebiliyor.

Üstelik ihracat kısıtlamaları ve yaptırımları dolanmaya yönelik faaliyetleri engellemeyi amaçlayan düzenlemeler, bu süreci daha da karmaşık hale getiriyor.
 

Uyum riskinin artık statik değil, son derece dinamik olduğu bir döneme girdik. Uyum, şirket operasyonlarının tam merkezinde yer alıyor. Bir şirketin sözleşme yapabilmesini, hizmet sunabilmesini, karşı taraflara ödeme gerçekleştirebilmesini veya ticari ilişkilerini sürdürebilmesini doğrudan etkiliyor.

 - Magali Bouron, Risk & Uyum Uzmanı – LSEG Risk Intelligence

 

Düzenleyici baskı neden azalmayacak?

Mevzuata uyum baskısı yeni bir konu değil. Ancak giderek artıyor ve yaptırımlar aslında çok daha kapsamlı bir dönüşümün yalnızca görünen kısmını oluşturuyor.

Özen yükümlülüğü (Duty of Care), kara para aklamayı önleme (AML), ihracat kontrolleri, DORA, AML Direktifi ve ABD BIS düzenlemeleri gibi alanlarda düzenlemeler hızla çoğalırken şirketler üzerindeki baskı da artıyor:

  • Avrupa'da CS3D Direktifi, sürdürülebilirlik kapsamında özen yükümlülüğü uygulamalarını 2029 itibarıyla büyük ölçekli şirketler için zorunlu hale getirecek ve şirketlerin tüm değer zinciri boyunca riskleri belirleyip yönetmelerini gerektirecek.
  • İhracat kontrolleri kapsamında ABD BIS Affiliate Rule, yaptırıma tabi kuruluşların çoğunluk hissedarı olduğu yabancı iştirakleri hedef alıyor. Bu nedenle artık yalnızca bir şirketin yaptırım listelerinde yer alıp almadığını kontrol etmek yeterli değil; ortaklık yapısının, bağlantılı şirketlerin, ürünün kullanım amacının ve nihai destinasyonunun da analiz edilmesi gerekiyor.
  • AMLA düzenlemeleri, kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele kapsamında yüksek riskli görülen finansal kuruluşlara yönelik doğrudan denetimlerin 2028 yılında başlamasını öngörüyor.

Şirketler çok sayıda yeni düzenleme ile karşı karşıya. Ancak tüm bu düzenlemeler aynı noktada birleşiyor: Karşı tarafınızı eksiksiz tanımak.

Şirketler için asıl zorluk artık yalnızca karşı tarafı tanımak değil; ticari ilişkinin en yakın halkasından en uzak bağlantısına kadar tüm üçüncü taraf ekosisteminin maruz kaldığı riskleri değerlendirebilmektir.

 - Magali Bouron, Risk & Uyum Uzmanı – LSEG Risk Intelligence

 

Artık yalnızca karşı tarafı tanımak yeterli değil: Tüm ilişki ekosistemini izlemek gerekiyor

Bu gelişmeler uyum riskinin merkezini değiştiriyor. Artık amaç yalnızca yaptırım uygulanmış bir şirketi tespit etmek değil. Çünkü yaptırım listelerinde yer almamak tek başına risksiz olmak anlamına gelmiyor.

Bir şirket resmi yaptırım listelerinde bulunmasa bile itibar riski oluşturabilir. Örneğin şirket, siyasi nüfuz sahibi kişilerle bağlantılı olabilir, hassas kabul edilen bir kuruluş tarafından kontrol ediliyor olabilir veya dolandırıcılık, yolsuzluk ya da kara para aklama soruşturmalarında adının geçmesi söz konusu olabilir.

Bu nedenle yaptırımların takip edilmesi kritik önem taşırken, tek başına yeterli değildir. Gelişmiş bir uyum riski analizi şu temel veri kaynaklarını birlikte değerlendirmelidir:

  • siyasi nüfuz sahibi kişiler (PEP),
  • yöneticiler, hissedarlar ve nihai faydalanıcılar (UBO) dahil tüm sahiplik yapısı,
  • finansal sağlamlık verileri,
  • soruşturmaları, ciddi iddiaları veya suç bağlantılarını işletmenizi etkilemeden önce ortaya çıkarabilen olumsuz medya verileri.

Bu nedenle ticari kararların, iş ortaklarının finansal gücü, risk maruziyeti, itibarı, uyum durumu ve yaptırım geçmişine ilişkin bütüncül bir bakış açısını içermesi gerekiyor. Günümüzde şirketler bu süreçleri hızlandırmak için Ticari Bilgi Raporları ve gelişmiş veri çözümlerinden yararlanırken, yaptırım listeleri, PEP taramaları, UBO yapıları ve olumsuz medya kontrollerini KYC Uyum Kontrolü çözümleriyle tek bir platform üzerinden yönetebiliyor. 

Yaptırımların ötesinde, uygunsuz iş ortaklarıyla çalışmak, dolaylı olarak dahi olsa işletmenizi etkileyen bir uyum riski yaratır. Bu durum küçük görünen olaylardan kaynaklanabilir ve çok kısa süre içerisinde ortaya çıkabilir.

– Leeroy Aoulou – Satış Birimi Başkanı, Coface Ticari Bilgi Raporları Fransa

 

Bir adım önde olun ve güvenle karar verin:

Risk yönetiminden büyümeye:Coface'ın küresel araştırmasını inceleyin, Open Advantage yaklaşımını keşfedin ve büyümenizin önünü açacak 5 stratejiyi değerlendirin.

Bugünün belirsiz ticaret ortamında şirketlerin yalnızca mevcut riskleri değil, gelecekte ortaya çıkabilecek sinyalleri de izleyebilmesi gerekiyor. Bu nedenle Ticari Bilgi Raporları ve veri odaklı risk analizleri, yeni müşteri kazanımından tedarikçi seçimlerine kadar birçok kritik süreçte yöneticilere destek sağlıyor. 

Ödenmeme risklerini daha kapsamlı yönetmek isteyen şirketler için Ticari Alacak Sigortası, ticari ilişkileri güvence altına alırken; uluslararası ticarette faaliyet gösteren şirketler açısından uyum, itibar ve yaptırım risklerinin birlikte değerlendirilmesi giderek daha büyük önem taşıyor. 

Size en yakın Coface uzmanıyla iletişime geçin ve Urba360 ile LSEG verilerini bir araya getiren çözümün işletmenize nasıl katkı sağlayabileceğini keşfedin.

 

Yazarlar ve uzmanlar

  • Leeroy AOULOU

    Head of Sales Enterprise & CGS - France

Çözümümüzü keşfedin