ABD’deki şirket iflasları tarihi bir eşiğe ulaştı: Pandeminin başlangıcından bu yana ilk kez, iflas sayıları 2019 seviyelerini istikrarlı şekilde aştı. Kuzey Amerika ekonomistimiz Marcos Carias, bu eğilimin nedenleri ve önümüzdeki aylara ilişkin olası etkileri hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Öne Çıkan Bulgular
- 2025’in üçüncü çeyreğinde ABD’deki şirket iflasları 6.574’e ulaştı; bu rakam 2014 ikinci çeyreğinden bu yana en yüksek seviye ve 2019 ortalamasının %15 üzerinde.
- Bu artış, ticaret savaşından önce birikmiş arz-talep baskılarını; yeniden finansman maliyetlerindeki artışı, işgücü maliyetlerini ve sektöre özgü dinamikleri (örneğin perakendede dijitalleşme veya sağlıkta azalan geri ödeme oranları) yansıtıyor.
- Tarife baskılarının artmasıyla birlikte iflasların bu seviyelerde seyretmesi bekleniyor.
ABD’de toplam şirket iflas sayısı 2025’in üçüncü çeyreğinde 6.574 olarak kaydedildi. Bu, 2014 ikinci çeyreğinden bu yana görülen en yüksek seviye olup 2019 ortalamasının %15 üzerinde. Ayrıca, iflas sayısının iki çeyrek üst üste 2019 seviyelerini aşmasıyla yılbaşından bugüne toplam oran 2024’e göre %5,25 artmış durumda. Temmuz ayında S&P Global, büyük ölçekli şirketler arasında yılın ilk yarısında iflasların 2010’dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını bildirmişti. Böylece 2025, ABD’de kurumsal temerrütlerin pandemi öncesi dönemin üzerine çıktığı ilk yıl olarak şekilleniyor.
Marcos Carias'ın özeti için videoya göz atmayı unutmayın!
Diğer sanayileşmiş ekonomilerde olduğu gibi, pandeminin hemen sonrasında iflas açığı olarak adlandırılan düşük iflas dönemi yaşandı. Ancak bu açığın kapanmasının ardından gelişmiş ekonomilerde iflaslar 2024 ve 2025 boyunca artmaya devam etti. Buna karşın ABD’de, 2025 baharına kadar iflaslar pandemi öncesi seviyelerde dengelenmişti.
İflas eğrilerindeki bu farklılaşma, ABD ile Avrupa arasındaki makroekonomik koşullardaki zıtlığı yansıtıyor.
“Önce tüket, sonra düşün” yaklaşımı
ABD ve Avrupa hanehalkları pandemi sırasında büyük miktarda tasarruf biriktirse de, Amerikalılar bu tasarrufları tüketim malları ve hizmetlere harcamada çok daha isteklilerdi. Bu da firmaların gelirlerini daha güçlü biçimde artırdı.
Daha yaygın teknoloji kullanımı ve esnek işgücü piyasaları sayesinde ABD’de verimlilik artışı Avrupa’ya kıyasla çok daha güçlü oldu. Bu durum, reel ücretlerin enflasyona yetişmesini sağlarken şirket kâr marjlarını aşırı derecede baskılamadı. Ayrıca ABD, Ukrayna Savaşı’nın yol açtığı kalıcı enerji rekabetçiliği şokundan Avrupa kadar etkilenmedi. Üretim maliyetleri her iki bölgede de artmış olsa da ABD şirketleri bu duruma daha kolay uyum sağladı.
Artışın Temel Nedenleri
Federal Mahkeme verilerinde sektörel ayrıntı bulunmadığı için iflasların nedenlerini net biçimde tanımlamak zor olsa da, S&P Global’in büyük ölçekli iflas örnekleri belirli eğilimler sunuyor. Büyük şirketlerdeki sorunlar genellikle aynı sektördeki küçük işletmelerin daha da zorlandığını gösterir. 2025’in ilk yarısındaki büyük iflasların %71’i üç sektörde yoğunlaştı:
- Perakende
Reel ücret artışının yavaşlamasıyla tüketiciler harcama alışkanlıklarını yeniden şekillendirdi. Evde yemek tüketimi veya daha düşük maliyetli alternatiflere yönelim arttı. Özellikle fiziksel mağazalara dayalı iş modelleri, e-ticaretin yapısal baskısı altında zorlanmaya devam ediyor.
- Sanayi
2025’te sanayi üretiminde güçlü bir toparlanma görülse de, imalat sektörü 2022–2023 döneminde ciddi bir durgunluk yaşamıştı. Bugün bile üretim, 2022 Mart zirvesinin %1 ve 2018 Nisan zirvesinin %3 altında. Yarı iletkenler ve ilaç gibi stratejik sektörler kamu destekleri sayesinde genişlerken, genel imalat kapasitesi azalmaya devam ediyor.
- Sağlık
2010’lu yıllarda hızla büyüyen sağlık sektörü, akut işgücü sıkıntısı ve artan ücret maliyetleriyle karşı karşıya. Aynı zamanda Medicaid/Medicare geri ödeme oranlarında kesintiler yaşandı. 2022 tarihli “No Surprises Act”, acil durumlarda ağ dışı sağlık hizmetlerinde ek faturalandırmayı yasaklayarak yüksek kâr marjlı gelir kaynaklarını sınırladı. Enflasyon ve artan sigorta muafiyetleri de hastaların tedaviyi ertelemesine yol açtı.
İflaslar En Az Birkaç Çeyrek Daha Yüksek Kalacak
ABD artık iflas fazlası dönemine girmiş durumda. Asıl soru, bu seviyenin ne kadar süreceği. Talep, üretim maliyetlerindeki artışı absorbe edebilecek kadar güçlü değil; bu da enflasyonun tarifelere rağmen beklenenden daha yavaş yükselmesine neden oluyor. Kurumsal iflaslar ekonomik aktiviteye gecikmeli tepki verir; artış, zamanla biriken maliyet baskılarının, yüksek finansman maliyetlerinin ve yavaşlayan talebin birleşiminden kaynaklanıyor.
Faiz indirimleri refinansman maliyetlerini azaltacaktır; ancak bu etkinin reel ekonomiye yansıması 2026 ortasını bulacaktır. Ayrıca önümüzdeki dönemde tarifelerin şirket kârları üzerindeki etkileri daha belirgin hale gelecek.
Veriler, tarife maliyetlerinin büyük kısmını ABD’li şirketlerin üstlendiğini gösteriyor. Trump yönetiminin öngörülemez politikaları nedeniyle tarifelerin geleceği belirsizliğini koruyor. Ancak genel tarife oranının yaklaşık %15 seviyesinde kalması bekleniyor. Dolayısıyla iflasların pandemi öncesi döneme kıyasla yüksek seyretmesi, 2026’nın ikinci yarısında kısmi bir iyileşme görülmesi olası.
IEEPA Tarife İadeleri İflasları Azaltabilir mi?
Yüksek Mahkeme IEEPA tarifelerini yasa dışı ilan ederse, bu tarifeleri ödeyen ABD ithalatçıları geri ödeme hakkı kazanacak. Bu durum teorik olarak tarifeden etkilenen firmalar için nakit akışı açısından olumlu bir gelişme olabilir. Ancak Trump yönetiminin bu iadeleri bürokratik açıdan karmaşık hale getirmesi bekleniyor. Bu nedenle likiditenin özel sektöre ne kadar ve ne hızla döneceği belirsiz.
Ayrıca Beyaz Saray, iptal edilen IEEPA tarifelerini alternatif yasal yetkiler aracılığıyla yeniden uygulama niyetini açıkça belirtti. Dolayısıyla kısa vadede bu geri ödemelerin iflas oranlarını düşürecek bir “likidite desteği” oluşturması olası görünmüyor.
Detaylı ülke ve sektör risk analizlerimizin tamamı için tıklayın!
1 “Büyük şirket” tanımı: Halka açık veya halka açık borcu olan özel şirketler (varlık veya yükümlülükleri en az 2 milyon USD) ve varlık/yükümlülükleri en az 10 milyon USD olan özel şirketler..
2 2022 ikinci çeyreğinden bu yana sağlık sektöründe reel ücretler %5,8 arttı; bu oran özel sektör genelinde %3,5.
