Yaz başında endişeyle beklediğimiz senaryo sonunda gerçekleşti. Jeopolitik görünüm iyileşmek yerine yeniden kötüleşerek emtia fiyatları ve finansal koşullar üzerindeki baskıyı artırdı; bu durum ekonomik faaliyet üzerinde de giderek daha fazla ağırlık yaratıyor. Bu doğrultuda Coface, 3 ülkenin risk notunu düşürürken 4 ülkenin risk notunu yükseltti. Ayrıca sektör değerlendirmelerinde toplam 20 değişiklik gerçekleştirdi (12 not indirimi ve 8 not artırımı).
Öne Çıkan Veriler
- 0,5 yüzde puan: Orta Doğu'daki çatışmaların 2026 ve 2027 yıllarında küresel büyüme üzerindeki tahmini maliyeti
- 100 dolar/varil: Eylül ayında aşılan petrol fiyatı eşiği
- %2,6: Coface'ın 2027 yılı küresel büyüme tahmini (%2,5 olan 2026 tahmininin ardından)
Küresel Ekonomi Enflasyonist Baskıların Kıskacında
Jeopolitik görünüm yaz aylarında belirgin şekilde kötüleşti. İran ile ABD arasında yeniden tırmanan gerilim ve Rusya-Ukrayna savaşındaki çatışmaların şiddetlenmesi, tedarik zincirleri üzerinde ciddi baskı yaratarak emtia fiyatlarında sert yükselişleri tetikledi.
Körfez'den Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen petrol ihracatında önemli artış ve ticaret akışlarının yeniden yönlendirilmesine rağmen, petrol fiyatları %50'nin üzerinde, doğal gaz fiyatları ise yaklaşık %100 oranında yükseldi. Metal fiyatları yüksek seviyelerini korurken, Karadeniz liman terminallerine yönelik saldırılar ve Avrupa genelinde etkili olan sıcak hava dalgaları nedeniyle tarımsal emtia fiyatlarında da kayda değer artışlar yaşandı (buğday fiyatları yıllık bazda %40 yükseldi).
Bu gelişmeler, yeni bir enflasyon dalgasına ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı ve merkez bankalarını politika faizlerini artırmaya yöneltti. ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ile paralel şekilde faiz oranlarını 25 baz puan artırarak küresel finansal koşulların daha da sıkılaşmasına katkı sağladı.
Ocak ayı ortasında görülen dip seviyeden bu yana ABD doları efektif bazda %6'dan fazla değer kazanırken, uzun vadeli faiz oranları da şubat sonundan itibaren başlıca para birimlerinin çoğunda 100 baz puanın üzerinde yükseldi.
Şimdilik küresel ekonomi, özellikle yapay zekâ yatırımları ve bunların yarattığı servet etkileri sayesinde dayanıklılığını koruyor. Ancak riskler birikmeye devam ediyor. Bu çerçevede Coface, 2026 yılı için küresel büyümenin %2,5'e gerileyeceği (2025: %2,8) ve 2027 yılında %2,6 seviyesinde dengeleneceği yönündeki beklentisini koruyor.


Ülke ve Sektör Riskleri: Orta Doğu'da 3 Not İndirimi, Tarım-Gıda Sektörü Baskı Altında
Orta Doğu'da Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinde ekonomik aktivitenin 2026 yılında daralması bekleniyor. Suudi Arabistan'ın notu A3'ten A4'e, Birleşik Arap Emirlikleri'nin notu A2'den A3'e, Katar'ın notu ise A3'ten A4'e düşürüldü.
Suudi Arabistan enerji altyapısına ve ihracat güzergâhlarının büyük bölümüne yönelik risklere maruz kalırken, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar Hürmüz Boğazı'na olan bağımlılıkları nedeniyle öne çıkan kırılganlıklar taşıyor.
Tarım-gıda sektörü ise altı ülkede not indirimi aldı. Avrupa'da (Fransa, Avusturya ve Polonya) alınan kararın temel nedeni, 2026 yazında yaşanan aşırı hava koşulları oldu.
Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan'da sektörün kırılganlığı, yerel üretim sorunlarından çok gıda ithalatına olan yüksek bağımlılıktan kaynaklanıyor. Arjantin'deise tarım-gıda sektörü; artan maliyetler, daralan kâr marjları ve tarım şirketlerinde yaşanan iflaslar nedeniyle zorlu faaliyet koşullarıyla karşı karşıya bulunuyor.


Çok Hızlı Olmayan, Çok Katmanlı Bir Küresel Ekonomi
- ABD'de ekonomi; güçlü hane halkı tüketimi, yapay zekâ bağlantılı yatırımlar ve tam istihdama yakın seyreden iş gücü piyasasının (%4 işsizlik oranı) desteğiyle dayanıklılığını koruyor.
- Avrupa, Fransa'nın kamu maliyesine ilişkin endişelere rağmen Almanya ve İspanya ekonomilerinin gösterdiği direnç sayesinde beklentilerin bir miktar üzerinde performans sergiliyor.
- Asya'da görünüm farklılık gösteriyor. Vietnam (%8,4) ve Hindistan (%7,5) altyapı harcamaları ve yapay zekâ odaklı teknolojilerden faydalanmayı sürdürürken, Çin'de iç talep zayıflıyor. Tayland ve Filipinler gibi ekonomiler ise yükselen enerji maliyetlerinin baskısı altında kalıyor.
- Afrika ve Latin Amerika'da temel risk unsuru, özellikle El Niño'nun etkisiyle yükselen tarımsal emtia ve enerji fiyatlarının beslediği yüksek enflasyon olmaya devam ediyor.
Orta Doğu'da uzayan çatışmalar, küresel ölçekte yeni bir enflasyon şoku riskini yeniden canlandırıyor. Yükselen enerji, emtia ve taşımacılık maliyetleri merkez bankalarını kısıtlayıcı para politikalarını sürdürmeye zorlarken, özellikle en kırılgan hükümetler ve şirketler için koşulları giderek zorlaştırıyor.
Jean-Christophe Caffet, Coface Baş Ekonomisti
Basın Bültenini İndirin (pdf)




