Coface tarafından Haziran 2026’da gerçekleştirilen Fransa Ödeme Davranışları Araştırması, ülkedeki şirketlerin ödeme süreçlerinde ciddi bir bozulmaya işaret ediyor. Araştırmaya göre Fransız şirketlerinin %89’u son 12 ay içerisinde geç ödeme sorunu yaşarken, ortalama ödeme gecikmesi 41,2 güne yükseldi. Özellikle mikro işletmeler açısından geç ödemeler, nakit akışı yönetimi ve finansal sürdürülebilirlik üzerinde kritik bir risk unsuru haline gelmiş durumda.
Öne Çıkan Veriler
- Fransız şirketlerinin %89'u 2026 yılında geç ödemelerden etkilendi.
- Ortalama ödeme gecikmesi 41,2 gün olurken, mikro işletmelerde bu süre 46 güne ulaştı.
- Mikro işletmelerin %58'i, geç ödemelerin nakit akışları üzerindeki etkisini "çok önemli" veya "kritik" olarak değerlendiriyor.
- 2026'nın ilk yedi ayında 43.282 şirket iflası kaydedildi ve bu sayı yıllık bazda %6 arttı.
Geç Ödemeler Rekor Seviyeye Ulaştı
Fransa'da vadeli satış uygulamaları yaygınlığını koruyor. Şirketlerin %97'si müşterilerine ödeme vadeleri sunarken, ortalama ödeme süresi 50 gün seviyesinde sabit kaldı. Bu süre Almanya'daki 31 günlük ortalamanın üzerinde olsa da Polonya'daki 53 gün ve Birleşik Krallık'taki 57 günün altında bulunuyor.
Ekonomik görünüm açısından daha kritik kabul edilen ödeme gecikmeleri ise artış eğilimini sürdürüyor. Araştırmaya göre Fransız şirketlerinin %89'u 2026 yılında geç ödeme yaşadı. Bu oran 2025'te %86, 2024'te %85 ve 2023'te %82 seviyesindeydi.
Fransa'daki geç ödeme oranı Almanya (%81), Polonya (%64) ve Çin'in (%86) üzerinde gerçekleşirken, Birleşik Krallık ile aynı seviyede bulunuyor.
Uzayan Ödeme Gecikmeleri Nakit Akışı Üzerindeki Baskıyı Artırıyor
Ortalama ödeme gecikme süresi 2025 yılındaki 39,5 günden 2026 yılında 41,2 güne yükseldi. Bu rakam 2023 yılında 37,6 gün seviyesindeydi.
Mikro işletmeler ödeme gecikmelerinden en fazla etkilenen grup olarak öne çıkıyor. Ortalama gecikme süresi mikro işletmelerde 46 gün, KOBİ'lerde 39 gün, orta ve büyük ölçekli şirketlerde ise 36 gün olarak ölçüldü.
Gecikmelerin nakit akışı üzerindeki etkisi de giderek ağırlaşıyor. Mikro işletmelerin %58'i geç ödemelerin etkisini "çok önemli" veya "kritik" olarak değerlendirirken, bu oran KOBİ'lerde %40, orta ve büyük ölçekli işletmelerde %26 seviyesinde bulunuyor.
Katılımcılara göre geç ödemelerin en önemli nedeni müşterilerin finansal zorlukları (%47) oldu. Bunu organizasyonel sorunlar (%21) ve finansal sıkıntılarla ilişkili olmayan kasıtlı gecikmeler (%19) takip etti.
Şirket İflasları Artmaya Devam Ediyor
Ödeme davranışlarındaki kötüleşme, şirket iflaslarındaki yükselişle paralel ilerliyor. 2023 sonundan bu yana iflas seviyeleri pandemi öncesi dönemin belirgin şekilde üzerinde seyrediyor.
2026'nın ilk yedi ayında 43.282 şirket iflası kaydedildi. Bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre %6, 2019 yılına göre ise %46 daha yüksek.
En dikkat çekici artışlar:
- İş hizmetlerinde: %12
- Gıda ve tarım sektöründe: %11
- Otomotiv sektöründe: %8
olarak gerçekleşti.
İflasların %90'dan fazlasını mikro işletmeler oluştursa da orta ve büyük ölçekli şirketler de risk altında bulunuyor. Temmuz 2025-Haziran 2026 döneminde 64 orta ve büyük ölçekli şirket iflas ederken, 2019 yılında bu sayı yalnızca 27 idi.
Bu süreçte 3,6 milyar euro ticari alacak risk altına girerken, yaklaşık 160 bin istihdam kaybı yaşandı. Coface, şirket iflaslarının 2026 genelinde %7, 2027 yılında ise %9 daha artmasını bekliyor.
Şirketler 2027'ye Daha Düşük Güvenle Giriyor
Zorlu ekonomik görünüm nedeniyle şirketlerin beklentileri de kötüleşiyor. Araştırmaya göre şirketlerin %56'sı 2027 yılında faaliyet koşullarının daha da kötüleşeceğini düşünüyor. Bu oran geçen yıl %49 seviyesindeydi. Buna karşılık yalnızca %9'u iyileşme bekliyor.
Fransız şirketleri için en büyük risk unsuru ülkenin siyasi ve sosyal görünümü olurken, jeopolitik gerilimler ve hammadde maliyetleri de önemli endişe kaynakları arasında yer alıyor.
Bu kötümserliğin arkasında küresel ekonomik gelişmeler de bulunuyor. ABD ile doğrudan ticaret yapan şirketlerin dörtte üçünden fazlası Amerikan gümrük tarifelerinin etkisini hissettiğini belirtti. Bu şirketlerin %32'si kâr marjlarını düşürmek zorunda kalırken, %27'si ihracatlarında gerileme yaşadı.
Orta Doğu'daki gerilimler ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar da ankete katılan şirketlerin %84'ünü etkiledi. Özellikle kimya gibi sanayi sektörlerinde maliyet artışları daha belirgin hissedildi.
Geç ödemeler artık yalnızca şirketler arasındaki ticari ilişkilerde yaşanan bir sorun olmaktan çıkmış durumda. Özellikle küçük işletmeler için nakit akışını doğrudan etkileyen ve finansal sürdürülebilirliği tehdit eden önemli bir risk faktörü haline geliyor.
Belirsiz ekonomik ve siyasi ortam dikkate alındığında, ödeme gecikmelerindeki uzamanın 2027 yılında şirket iflaslarını artırmaya devam etmesi bekleniyor.
Carine Pichon, Coface Batı Avrupa ve Afrika CEO'su
> Çalışmanın tamamını indirmek için: Late payments in France
