Ticari alacak sigortası, tahsilat ve bilgi hizmetleri alanında lider uzmanlardan Coface, Birleşik Krallık şirketlerinin ödeme davranışlarını inceleyen araştırmasının(1) ikinci edisyonunu yayımladı. Araştırma, işletmelerin giderek daha fazla nakit akışını korumaya odaklandığını ve finansal dengelerini sürdürmekte zorlandığını ortaya koyuyor. Şirketler, nakit akışı üzerindeki baskıları dikkatle yönetebilmek için ödeme vadelerini uzatırken, birçok işletme tedarik zincirindeki aksaklıkların yarattığı durgun bir döngüye sıkışmış durumda. Bu durum, kârlılık üzerinde hassas bir denge oluştururken yatırım iştahını ve güvenini de zayıflatıyor.
Öne Çıkan Bulgular
- Finansal zorluklar, geç ödemelerin başlıca nedeni olmaya devam ediyor. Son bir yılda Birleşik Krallık’taki şirketlerin 10’da 9’u ödeme gecikmesi yaşarken, gecikme süresi ortalama 34 güne yükseldi. Bu rakam, geçen yıla göre iki gün daha uzun olup şirketlerin finansal durumundaki bozulmaya işaret ediyor.
- Mutabık kalınan ödeme vadeleri ortalama 57 güne uzayarak geçen yıla kıyasla yaklaşık bir hafta arttı. Böylece Birleşik Krallık, Avrupa’daki en uzun ödeme vadelerine sahip ülkeler arasında yer aldı.
- Yapay zekâ kullanan şirketlerin büyük çoğunluğu dış kaynak kullanımının arttığını bildirirken, bu durum teknolojinin maliyetleri azaltmak yerine yeni tedarikçi harcamaları yarattığını gösteriyor.
- İşletmelerin yaklaşık yarısı (%45), önümüzdeki 12 ay içinde Birleşik Krallık ekonomisinin kötüleşmesini beklerken, geç ödemelerin artacağını öngörenlerin oranı %57’ye yükseldi. Bu oran geçen yıl yalnızca %37 seviyesindeydi.
İş Dünyasında Güven Zayıflarken Ödeme Gecikmeleri Artıyor
Geç ödemeler Birleşik Krallık genelinde yaygınlığını koruyor. Son bir yılda şirketlerin %89’u ödeme gecikmesi yaşadığını bildirdi.
Ödemeler ortalama 34 gün gecikmeli gerçekleşirken, müşteriler tarafından en sık gösterilen neden finansal sıkıntılar (%37) oldu. Bunu organizasyonel sorunlar (%26) takip etti.
Hiçbir sektör ödeme davranışlarında net bir iyileşme kaydetmezken; kâğıt ve ahşap, metal ile otomotiv ve taşımacılık sektörlerinde belirgin bozulmalar gözlendi. Bu gelişmede, artan Çin rekabeti, ABD tarifelerindeki yükseliş ve İran ile bağlantılı çatışmaların tedarik zinciri üzerindeki etkileri belirleyici oldu.
İleriye dönük beklentiler de olumsuz sinyaller veriyor. Makroekonomik koşulların zorlaşmasıyla birlikte katılımcıların %57’si önümüzdeki 12 ayda geç ödemelerin daha da artacağını öngörüyor.
Uzayan Ödeme Vadeleri KOBİ’ler Üzerindeki Baskıyı Artırıyor
Birleşik Krallık’ta vadeli ödeme sunmak yaygın bir uygulama olmayı sürdürürken, ankete katılan şirketlerin yalnızca %1,6’sı ödeme vadesi sunmadığını belirtti. Ancak ortalama ödeme vadeleri son yıllara göre altı gün artarak 57 güne ulaştı ve Avrupa’nın en uzun vadeleri arasında yer aldı.
Büyük ölçekli şirketlerin üçte biri 90 günden uzun ödeme vadeleri sunarken, bu oran mikro ve küçük işletmelerde yalnızca %12 seviyesinde kaldı.
En uzun ödeme vadeleri; enerji, plastik, kimya ve otomotivgibi üretim ve sanayi sektörlerinde görülürken, konaklama, turizm, ilaç ve sağlık gibi iç pazara yönelik hizmet sektörleri daha sıkı nakit akışı yönetimi nedeniyle daha kısa vadeleri tercih ediyor.
Uzayan ödeme vadeleri, özellikle KOBİ’ler üzerindeki finansal baskıyı artırıyor. Büyük kuruluşlar geciken ödemelerin etkisini daha kolay absorbe edebilirken, birçok küçük işletme faaliyetlerini sürdürebilmek için nakit akışını hassas şekilde yönetmek zorunda kalıyor.
Birleşik Krallık ve İrlanda Ülke Müdürü Benoit Urbin, konuyla ilgili değerlendirmesinde şunları söyledi:
Ekonomik koşulların daha da zorlaşmasının beklendiği bir ortamda, tahsilat için beklenen her ek gün, küçük işletmelerin büyüme kapasitesini ve yeni şoklara karşı dayanıklılığını sınırlıyor.
Yapay Zekânın Gizli Tedarik Zinciri Yükü
Araştırmaya göre yapay zekâ, beklenenin aksine tedarikçi maliyetlerini azaltmaktan çok işletmelere yeni bir maliyet katmanı ekliyor.
Yapay zekâ kullanan şirketlerin %80’i, teknolojinin dış hizmet sağlayıcılarıyla çalışma biçimlerini değiştirdiğini belirtti. Katılımcıların büyük bölümü, üçüncü taraf uzmanlıklara olan bağımlılığın azalmadığını, aksine arttığını ifade etti.
Büyük ölçekli şirketlerde yalnızca müşteri hizmetleri fonksiyonu, dış kaynak kullanımının azaltılarak faaliyetlerin daha fazla şirket bünyesine taşındığı alan olarak öne çıktı.
Anket bulguları ayrıca, yapay zekâ kullanım düzeyi yüksek sektörlerde iflas oranlarının da arttığına işaret ediyor. Bu durum, yapay zekâ kaynaklı talep büyümesine rağmen teknolojik dönüşüme uyum sağlayamayan tedarikçilerin giderek daha fazla baskı altında kalabileceğini gösteriyor.
Şirketler Kârlılık Bekliyor, Ancak Temeller Kırılgan
Katılımcıların %45’i önümüzdeki 12 ayda Birleşik Krallık ekonomisinin kötüleşeceğini, yalnızca %25’i ise iyileşeceğini düşünüyor.
Buna rağmen şirketler kendi iş performansları konusunda görece iyimser. Araştırmaya göre işletmelerin %51’i kârlarının artmasını bekliyor.
Ancak bu iyimserlik büyük ölçüde maliyetlerin düşürülmesine ve ödeme vadelerinin uzatılması yoluyla nakit akışının sıkı yönetilmesine dayanıyor. Bu nedenle kâr marjları hassas bir dengede kalmaya devam ediyor.
Nakit pozisyonlarını korumaya çalışan şirketler için en önemli risk unsuru ise yüksek faiz oranları olarak öne çıkıyor. Uzun süre yüksek seviyelerde kalabilecek borçlanma maliyetlerinin, elde edilmesi beklenen kârlılık artışlarını aşındırabileceği değerlendiriliyor.
Ödeme risklerini fırsata dönüştürün
Artan ödeme gecikmeleri, uzayan vadeler ve ekonomik belirsizlikler karşısında şirketinizi koruyun. Coface’ın Ticari Alacak Sigortası, Borç Tahsilatı ve Ticari Bilgi Raporu gibi risk yönetim çözümleriyle nakit akışınızı güvence altına alın ve büyüme hedeflerinizi destekleyin!
İşinizi güvenle büyütmek ve daha detaylı bilgi almak için bize ulaşın.
(1) Araştırma, Temmuz 2026’da 608 şirketin katılımıyla gerçekleştirilmiştir.
