Enerji

2025 ve 2026 yıllarında enerji sektörü, petrol arzındaki fazlalık, istikrar kazanan doğalgaz piyasası ve yenilenebilir enerji kaynaklarının devam eden büyümesi arasındaki zıtlık ile şekillenecektir.

Petrol piyasası, aşırı üretim aşamasına giriyor. 2025 yılında OPEC+ kısıtlamalarının kademeli olarak kaldırılması, Brezilya, Guyana, Kanada ve ABD’deki artan üretim hacimleriyle birleşerek önemli bir arz fazlası yaratacaktır. Bu dinamik, ılımlı küresel ekonomik büyüme, enerji dönüşümündeki ilerleme ve Çin’deki daha az canlı tüketim bağlamında talebi gölgede bırakacaktır. Sonuç olarak, Brent ham petrolünün 2025 yılında ortalama fiyatı 68 ABD doları civarında olacak; bu, 2024 yılına göre yaklaşık 12 ABD doları daha düşük bir seviyedir. Bol arz koşullarında Coface, 2026 yılında fiyatın ortalama 60 ABD doları civarında seyredeceğini öngörmektedir.

Küresel gaz piyasası kademeli olarak istikrar kazanıyor: talep ılımlı seyrini sürdürüyor, fiyatlardaki dalgalanma azalıyor ve Avrupa, LNG sayesinde arz güvenliğini daha iyi sağlıyor. 2026 yılında, ABD, Katar ve Kanada’da yeni sıvılaştırma kapasitelerinin devreye girmesiyle bu normalleşme daha da güçlenecek; bu durum daha fazla esneklik sağlayacak ve fiyatların uzun vadede istikrarlı kalmasına yardımcı olacaktır.

Yenilenebilir enerji kaynakları, başta güneş ve rüzgâr enerjisi olmak üzere büyümeye devam ediyor ve 2026 yılına kadar küresel elektrik üretiminde kömürü geride bırakması bekleniyor. Çin’in öncülüğündeki Asya, yeşil teknolojilerin üretimindeki rolü ve kritik metal tedarik zincirleri üzerindeki kontrolü sayesinde bu büyümenin itici gücü olmaya devam ediyor. Avrupa’da ise REPowerEU planının desteğiyle yatırım ivmesi güçlü seyrini sürdürüyor. ABD’de büyüme sağlam seyrini koruyor, ancak siyasi ve düzenleyici ortam, özellikle federal teşvikler ve pazara erişim koşullarındaki değişiklikler konusunda daha fazla belirsizlik yaratıyor.

Bol petrol arzı, ılımlı talep artışı

2025 yılının sonunda, petrol piyasasının temel göstergeleri, 2026 yılının sürdürülebilir bir arz fazlası durumuyla başlayacağını işaret ediyor. Küresel arzın 2026 yılında günlük 2 milyon varilden (mb/d) fazla artması bekleniyor. Bu artış, küresel sanayi yavaşlaması, devam eden ticaret gerilimleri ve gelişmiş ekonomiler ile Çin’de hızlanan enerji dönüşümü bağlamında 0,8 ile 1 mb/d arasında artması beklenen talebin oldukça üzerinde kalmaktadır. Dolayısıyla piyasa, halihazırda devam eden projelerin yarattığı ataletle pekiştirilen yapısal bir arz fazlasıyla 2026 yılına girmektedir.

Bu bağlamda, fiyatların düşüş eğilimini sürdürmesi beklenmektedir. 2025 sonunda 68 ABD doları civarında istikrar kazanan Brent, 2026’da ortalama 60 ABD doları civarında seyrederek 2021’den bu yana en düşük seviyesine ulaşabilir. Yılın ilk yarısı, yeni hacimlerin piyasaya girmesiyle birlikte imalat sektöründeki zayıflığın talebi hâlâ kısıtlaması nedeniyle en kırılgan dönem olarak görünmektedir. Yılın ikinci yarısı ise daha belirsizliğini koruyor: Rusya, İran ve Venezuela’ya yönelik yaptırımlardaki gelişmeler, OPEC+’nın kota kararları, ABD’li kaya gazı üreticilerinin düşük fiyatlara vereceği tepki ve küresel büyümenin seyri, fiyat dinamiklerini etkileyebilecek başlıca faktörler olacaktır.

OPEC+ üretiminin seyri belirsizliğini korurken, 2026’daki arz artışının esas olarak OPEC+ dışı ülkeler tarafından yönlendirilmesi bekleniyor. ABD, dünyanın en büyük üreticisi olmaya devam edecek, ancak marjinal katkısının azalması beklenmektedir: WTI vadeli işlem fiyatları, yeni kaya gazı kuyuları için başabaş noktasına yakın seviyelerde seyretmektedir — genellikle 55 ile 65 ABD doları arasında — bu durum, özellikle çelik gümrük vergileri nedeniyle maliyetlerin artmasıyla birlikte yatırımları frenlemektedir. Şeyl havzalarındaki üretim belirsiz olsa da, Alaska’daki ve Meksika Körfezi açıklarındaki geleneksel sahalar büyümeye ılımlı bir destek sağlamaya devam edecektir. Aynı zamanda, Brezilya ve Guyana’da yeni FPSO’ların devreye alınması ve Norveç’teki istikrarlı büyüme sayesinde, küresel açık deniz üretimi 2026 yılında da önemli bir itici güç olmaya devam edecektir. Kanada, petrol kumları üretimini genişletmeye devam edecek; Arjantin’deki Vaca Muerta şist sahasının üretimine hız verilmesi de küresel arzın artmasına katkıda bulunacaktır.

2026 yılında petrol talebindeki büyüme ılımlı kalacaktır. Talepteki artışın büyük kısmı gelişmekte olan ekonomilerden kaynaklanacaktır. Hindistan’ın, sürdürülebilir büyüme ve araç filosunun hâlâ sınırlı düzeyde elektriklendirilmesi sayesinde 2026’dan itibaren talebin ana itici gücü olması beklenirken, Çin’de ise yapısal yavaşlama ve ulaşımın hızla elektriklendirilmesi nedeniyle tüketim artışı daha zayıf seyredecektir. Avrupa’da ise enerji dönüşümü, petrolün belirli kullanım alanlarını kademeli olarak azaltmaya devam edecektir.

Ilımlı talep ile bol arzın birleşmesinin 2026 yılında stokların artmasına yol açması, piyasanın fazlalıkta kalmasına ve ham petrol fiyatları üzerinde sürekli bir baskı oluşturmasına neden olması beklenmektedir. Bu bağlamda, petrol şirketlerinin performansı karışık bir seyir izleyecektir: entegre büyük şirketler, akış aşağı ve petrokimya faaliyetlerinin dayanıklılığından yararlanırken, yüksek maliyetli üreticiler —özellikle bazı ABD’li kaya gazı şirketleri ve karmaşık açık deniz projeleri— marjlarının daraldığını görecektir. Buna karşılık, düşük ham petrol fiyatları ve Avrupa ile ABD’deki azalan rafineri kapasitesinin rafine ürün fiyatlarını yüksek tutması sayesinde, 2026 yılında rafineri marjlarının güçlü kalması beklenmektedir.

Artan küresel LNG arzı, gaz piyasalarını yeniden şekillendiriyor

Avrupa’nın gaz stoklarını %95–100’e yakın seviyelere çıkarmayı başardığı 2022 sonrası kışların aksine, kıta 2025–2026 kışına önemli ölçüde daha düşük seviyelerle giriyor: ortalama %83 ve Kuzey-Batı Avrupa’da %79. Tarihi düşük seviyedeki bu stoklara rağmen, Avrupa gaz fiyatları dikkat çekici bir şekilde istikrarlı kalmıştır. Piyasadaki bu kalıcı (göreceli) zayıflık, öncelikle şu anda küresel gaz dengesini yeniden tanımlayan baskın faktörle açıklanabilir: küresel LNG arzındaki hızlı artış. Özellikle, esnek bir şekilde ve artan hacimlerde temin edilebilen ABD LNG’sinin bolluğu, Avrupa depolama tesislerinin stratejik önemini otomatik olarak azaltmaktadır. ABD, küresel doğalgaz piyasası için fiili depolama merkezi, kilit tedarikçi ve fiyat referans noktası olarak konumlanmaktadır; bu da Avrupa’nın kendi stok seviyelerine olan duyarlılığını azaltmaktadır. ABD’nin ötesinde, özellikle Kanada ve Katar’da olmak üzere dünya çapında sıvılaştırma kapasitesinin önemli ölçüde artması beklenmektedir.

Avrupa talebinin (mevsimsel olarak düzeltilmiş) genel olarak istikrarlı kalmasının beklendiği bir bağlamda, küresel LNG arzındaki genişleme TTF fiyatlarının istikrar kazanmasına yardımcı olacaktır. Bu fiyatların, fiyatların ortalama olarak 120 avro/MWh’yi aştığı 2022 yılındaki zirve seviyesinin oldukça altında kalması beklenmektedir. Ancak fiyatlar, 15–20 avro/MWh civarında seyreden 2018–2019 yıllarındaki seviyelere geri dönmeyecektir. 2026 yılında ortalama TTF fiyatının 28–30 avro/MWh civarında istikrar kazanması, enerji krizinden önceki döneme kıyasla yapısal olarak hala daha pahalı olsa da, piyasanın daha rahat bir duruma geldiğini yansıtacaktır.

Küresel gaz arzındaki artış, fiyatlarda bir düşüşe yol açacak, ancak ABD’de bir istisna söz konusu olacaktır. Henry Hub, diğer tüm bölgesel fiyatlardan daha düşük seviyede kalmakla birlikte hafif bir artış gösterebilir. Bu göreceli artış, ABD’nin LNG ihracatındaki hızlı genişlemenin doğrudan bir sonucu olan düşük stok seviyelerinden kaynaklanmaktadır; söz konusu ihracat, yurt içi üretimin giderek artan bir payını emmektedir. Bu bağlamda, TTF–Henry Hub farkının, 2025 sonunda 2022 enerji krizinden bu yana en düşük seviyesine ulaştıktan sonra, 2026 yılında daralmaya devam etmesi beklenmektedir. Bununla birlikte, ABD elverişli bir rekabet konumunda kalmaya devam edecektir.

Avrupa ve ABD dışında, 2026 yılında gaz piyasaları, küresel talebin ana kaynağı olmaya devam edecek olan Asya tarafından domine edilmeye devam edecektir. Hindistan ve Güneydoğu Asya’nın öncülüğünde bölgedeki tüketim ılımlı bir şekilde artarken, Çin’de ise daha ölçülü bir büyüme görülecektir. Dünya çapında mevcut olan bol miktardaki LNG, Asya fiyatlarını (JKM) 2022’de gözlemlenen gerginliklerin çok altında, ılımlı seviyelerde tutmalıdır; ancak alıcılar arasında yükleri güvence altına alma rekabeti nedeniyle bir Asya primi devam edecektir.

Yenilenebilir enerjilerin yaygınlaşması güneş enerjisi tarafından yönlendirilecek

2026 yılında yenilenebilir enerji kaynakları güçlü büyüme eğilimini sürdürecektir. Güneş enerjisi en önemli büyümeyi kaydedecek, onu rüzgâr enerjisi izleyecektir. 2024 yılında yenilenebilir enerji kaynakları birincil enerji karışımının yalnızca %14,6’sını oluştururken, elektrik üretimindeki paylarının (%32) 2026 yılına kadar kömürün payını aşması beklenmektedir. Ancak bu artış, yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik sistemlerine entegrasyonuyla ilgili artan zorlukları da ortaya koyacaktır.

Bölgesel eşitsizlikler belirgin olmaya devam edecek. Asya, büyümenin ana itici gücü olmaya devam edecek; bu süreçte, küresel kapasite artışının yarısından fazlasını karşılayacak olan Çin ve genişlemenin hızlandığı Hindistan öncü rol oynayacak. Avrupa da kapasitesini artırmaya devam edecek, ancak bu ilerleme şebeke darboğazları, idari gecikmeler, yüksek finansman maliyetleri ve entegrasyon zorlukları nedeniyle engellenecek. ABD’de, Enflasyon Azaltma Yasası sayesinde ivme güçlü seyrini sürdürüyor; ancak bu ivme, daha belirsiz bir düzenleyici ortam nedeniyle zayıflamaktadır: belirli vergi kredilerinde olası değişiklikler, daha sıkı ithalat kısıtlamaları, birçok açık deniz rüzgâr enerjisi projesinin karşılaştığı zorluklar ve federal arazilerde daha katı izin prosedürleri. Asya dışındaki gelişmekte olan ekonomilerde ise büyüme daha dengesiz seyredecek ve genellikle finansmana erişim ve zayıf elektrik altyapısı nedeniyle sınırlı kalacaktır.

Güneş ve rüzgâr enerjisinin arzındaki değişkenlik, esneklik, depolama ve şebeke güçlendirme ihtiyacını artıracak; aşırı üretim olaylarının yaygınlaşması ise dengeleme ve şebeke bağlantılarının daha hassas bir şekilde yönetilmesini gerektirecektir. Aynı zamanda, ısıtma, ulaşım ve sanayi gibi kullanım alanlarının elektrifikasyonu, altyapıya yönelik muazzam yatırımlar gerektirecektir. Dolayısıyla yenilenebilir enerjinin geleceği, yeni kapasite ilavesi kadar bu üretimi entegre etme yeteneğine de bağlı olacaktır.

Tedarik zincirleriyle ilgili riskler yüksek seviyede kalmaya devam edecektir. Çin, güneş modülleri, ara bileşenler ve temel ekipmanların üretiminin yanı sıra, rüzgâr türbinleri için hayati önem taşıyan nadir toprak elementlerinin çıkarılması ve özellikle de rafine edilmesinde hakim konumdadır. Bu yoğunlaşma, sektörü jeopolitik ve endüstriyel kırılganlıklara maruz bırakmaktadır.

Kurulumlardaki güçlü büyümeye rağmen, ekipman üreticilerinin kâr marjları baskı altında kalmaya devam ediyor. IEA’ya göre, Çin’deki fotovoltaik fiyatları 2023’ten bu yana %60’ın üzerinde düştü; bu durum kâr marjlarını %10 civarına sıkıştırdı ve 2024’ün başından bu yana yaklaşık 5 milyar ABD doları tutarında kümülatif zarara yol açtı. Rüzgâr enerjisi sektöründe ise Çin dışındaki üreticiler de geçen yıl yaklaşık 1,2 milyar ABD doları tutarında zarar kaydetti; bu durum, yüksek maliyetli bir ortamı ve devam eden tedarik zinciri gerilimlerini yansıtmaktadır.